Ənənəvi Kəlağayı sənəti və simvolizmi, qadınlar üçün ipək baş örpəklərinin hazırlanması və geyinilməsi (2014)

Böyük İpək Yolu boyunca mövcud olan ənənələrdən qaynaqlanmaqla, Kəlağayı sənəti Azərbaycan Respublikasında iki yerdə mərkəzləşmişdir: Şəki şəhəri və Basqal qəsəbəsi. Kəlağayının hazırlanması bir neçə mərhələdən ibarətdir: parça istehsalı, boyanması və qutunun bəzədilməsi. Toxucular ipəkçilik istehsalından nazik ipək saplar seçirlər və parçaları toxuculuq dəzgahında toxuyurlar və sonra qaynadırlar və kvadrat formalı parçalar hazırlamaq üçün onları qurudurlar. Bitkilərdən istifadə etməklə, ustalar parçaları müxtəlif rəngdə boyayırlar və üzəri qatrandan, parafindən və qatı yağdan hazırlanan məhlullarla örtülən taxta möhürlərdən istifadə edərək onları naxışlarla bəzəyirlər. Baş örpəklərinin rəngləri simvolik məna daşıyır və adətən toylar, dəfn mərasimləri, gündəlik fəaliyyətlər və bayram mərasimləri kimi xüsusi işgüzar görüşlərdə bağlanılır. Kəlağayı hazırlanması sənəti yalnız qeyri-rəsmi təlimlə ötürülür və ilk olaraq ailəvi məşğuliyyət növüdür. Hər bir ailənin öz üslüb xüsusiyyətləri və naxış bəzəkləri mövcuddur. Baş örpəklərinin ənənəvi hazırlanma və toxunma təcrübəsi mədəni bərabərliyin və dini ənənələrin ifadəsi və Azərbaycan cəmiyyətinin mədəni birliyini gücləndirən və qadınların rolunu artıran sosial birlik simvoludur.