Nazik çörəyin hazırlanma və paylama mədəniyyəti: Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka Azərbaycan, Iran, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə adı ilə (2016)

Azərbaycanda, İranda, Qazaxıstanda, Qırğızıstanda və Türkiyədə nazik çörəyin hazırlanma və paylaşma mədəniyyəti təcrübədən keçirilmiş geniş ənənə kimi davam edə bilən sosial funksiyaları yerinə yetirir. Lavaş, katırma, jupka və ya yufka undan, sudan və duzdan hazırlanan yumşaq, nazik və acıdılmamış nazik çörəkdir. Çörəyin qalınlığı onun nə dərəcədə nazik yayılmasından asılı olaraq dəyişir. Çörəyin (lavaşın, katırmanın, jupkanın və ya yufkanın) hazırlanmasına onun hazırlanmasında və bişirilməsində hər birinin öz rolu olan ən azı üç şəxs, xüsusilə də ailə üzvləri cəlb edilir. Kənd yerlərində qonşular bu prosesdə birlikdə iştirak edirlər. Ənənəvi çörəkxanalar çörək bişirirlər. Çörəklər təndirdən (yerə birləşdirilən və ya yerdə daş soba), sacdan (metal lövhə) və ya qazandan (mis qazan) istifadə edilərək bişirilir. Adi yeməklərdən başqa, nazik çörək toylarda, ad günlərində, dəfn mərasimlərində, müxtəlif bayramlarda və ibadət zamanı paylanılır. Azərbaycanda və İranda cütlüklərə xoşbəxtlik arzulamaq üçün gəlinin çiyinlərinə çörək qoyulur və ya onun başının üstündə çörək kəsilir, lakin Türkiyədə çörək cütlüklərin qonşularına verilir. Qazaxıstanda dəfn mərasimlərində belə bir inanc var ki, Allah tərəfindən qərar verilərkən rəhmətə gedən şəxsi qorumaq üçün çörək hazırlanmalıdır və Qırğızıstanda çörəyin paylanması rəhmətə gedən şəxsin ölümündən sonrakı həyatının yaxşı olmasını təmin edir. Ailələrdən ötürülən və ustadan usta köməkçisinə keçən təcrübə qonaqpərvərliyi, həmrəyliyi əks etdirir və icma mənsubiyyətini artıran ümumi mədəni kökləri təcəssüm etdirən müəyyən inancları göstərir.